Адыгэ пщащэхэр Къуэшыркъуей щагъэлъапIэ

 Ди газетымкIэ хъыбар зэры­вэд­гъэщIащи, «Адыгэ пщащэ-2017» республикэпсо зэ­пеуэр Кэнжэ дэт ЩэнхабзэмкIэ унэм щекIуэкIащ. Ар къы­зэ­рагъэпэщащ Дунейпсо, Къэ­бэрдей Адыгэ Хасэхэм, Урысейм ис адыгэхэм я лъэпкъ щэнхабзэ автономием, Налшык къалэ админист­рацэм ЩэнхабзэмкIэ и къудамэм, Кэнжэ ЩэнхабзэмкIэ и унэм, «Адыгэ псалъэ» газетым и редакцэм. 

 Мы гъэм зэпеуэм хэтащ пщащэ щIыкIафIэу, акъы­лыфIэу 8. Дэтхэнэми бгъэдэлъ зэфIэкIымрэ Iэзагъымрэ къыщагъэлъэгъуэн хуейт унэтIы­ныгъэ щхьэхуэхэм. Адыгэбзэ шэрыуэкIэ упсэлъэныр, уардэу утыку уитыныр, ббгъэдэлъ зэчийр я фIэщ пщIыфыныр Iуэху къызэ­рыгуэкIыу щымыт пэтми, хьэлкIи теплъэкIи зэмыщхь хъы­джэбз екIухэм зым нэхърэ зым нэхъ удихьэхыу зы­къа­гъэ­лъэ­гъуэну иужь итт. 
 ЗэIущIэр дахэу езыгъэкIуэкIа, Кэнжэ ЩэнхабзэмкIэ и унэм и лэжьакIуэхэу Иуаз Азэмэтрэ ­Къаныкъуей Залинэрэ пшыхьыр къызэIуаха нэужь, псалъэ иратащ Къэбэрдей Адыгэ Ха­сэм и тхьэмадэ, «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэ­хъыщ­хьэ ХьэфIыцIэ Му­хьэ­мэд­рэ Кэнжэ къуажэм и нэхъы­жьыфI Къэзанш Валерэрэ. Ап­хуэдэ Iуэху дахэр щекIуэкI жылэр махуэ хъуну, ди пщэдейр зэлъыта щIалэгъуалэм я зэ­фIэкIхэм хэхъуэну, лъэпкъым IуэхуфI куэд къехъулIэну тхьэмадэхэр хъуэхъуа нэужь, зэ­пеуэм щIидзащ. 
 Пщащэхэм я зэфIэкIыр къэ­зыпщытэ гупым хэтащ Къэ­бэрдей-Балъкъэрым щIыхь зиIэ и артист, этнограф, къэфакIуэ Iэзэ Битокъу Беслъэн, Горький Максим и цIэр зезыхьэ Урыс къэрал драмэ театрым и актёр Къанкъул Ислъам, «Прайм+» ООО-м и менеджер ГъукIакъуэ Идар, Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ егъэджакIуэ ДыщэкI Марие, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и тхьэмадэм и къуэдзэ, Щоджэн Iэминат, Хьэрычэ­ты­щIэхэр щагъэхьэзыру Москва и Правительствэм иIэ академием и доцент, пщафIэ Iэзэ Бжьэ­дыгъу Оксанэ, ДАХ-м и тхьэмадэм и къуэдзэ, Адыгэ Республикэм щIыхь зиIэ и журналист НэщIэпыджэ Замирэ, Кърым тхылъ тедзапIэ унэм и къудамэу Налшык щыIэм и унафэщI Хужьокъуэ Анжелэ, Къэбэрдей-Балъкъэр, Къэрэшей-Шэрджэс республикэхэм щIыхь зиIэ я артисткэ Шэрджэс Iэсият, «1 КъБР» телеканалым и лэжьакIуэ Жэман Мадинэ сы­мэ. КъэпщытакIуэ гупым и уна­фэщIт ХьэфIыцIэ Мухьэмэд.
 «Утыку ихьэ» зыфIаща япэ унэтIыныгъэм пщащэ щIыкIа­фIэхэр къихьэурэ къызэхуэсахэм зыкърагъэцIыхуащ. Къы­зыхэкIа лъэпкъым, унагъуэм, я ехъулIэныгъэхэм, гъащIэ еп­лъы­кIэм, щеджэм, щыла­жьэм теухуауэ жаIэжхэр видеокIэ ­къагъэлъагъуэрти, хуабжьу удихьэхырт. Хэти къэфакIуэ гупым хэтт, хэти актрисэу лажьэрт. А псом нэхърэ нэхъыщхьэрати, хабзэ, нэмыс зэрылъ унагъуэм къызэрыщыхъум и щыхьэту, къэзылъхуахэмрэ къыдалъхуа­хэмрэ я гъусэу зэман зэра­гъакIуэр къагъэлъагъуэрт. 
 ЕтIуанэ унэтIыныгъэм къы­зэригъэувымкIэ, пщащэхэм хабзэм, лъэпкъым тхы­дэм, дауэдапщэхэм, адыгэ Iэнэм ехьэлIа упщIэхэм жэуап къатын хуейуэ арати, дакъикъэ зыбжанэкIэ гуп­сысэмэ нэхъ къэ­зыщта къахэкIами, упщIэ псоми жэуап убгъуа ягъуэтащ. Абы къигъэлъагъуэрт хъыджэбзхэм, адыгэу забжыж къудейуэ щымыту, къызыхэкIам бгъэдэлъ хъу­гъуэ­фIыгъуэ псоми зэрыщы­гъуа­зэмрэ лъэпкъ куэдым къахэзыгъэщ хабзэм фIыуэ зэрыхащIыкIымрэ. Ап­хуэдэ щIы­кIэкIэ ныбжьыщIэхэм я гуп­сысэкIэмрэ псэлъэкIэмрэ, дуней тетыкIэмрэ жанагъымрэ наIуэ къащIамэ, къы­кIэлъыкIуэ унэ­тIы­ныгъэм дэтхэнэ унэгуащэми Iэмал имыIэу хэлъын хуей ­зэ­фIэкIырт къагъэ­лъэгъуэну хуагъэувар - ар пщэ­фIэныр ­къазэрехъулIэрт. Абы­хэм утыку кърахьа шхыны­гъуэхэр унэм зэрыщапщэфIар видеокIэ къагъэлъагъуэурэ абы и пщэ­фIы­кIэмрэ и сэбэпынагъымрэ ­жа­Iэрт, ягъэхьэзыра ерыс­къыр къэп­щытакIуэ гупым я пащхьэ ирагъэувэурэ хагъэ­Iэбэрт. КъыжыIапхъэщ хъы­джэбзхэр мы Iуэхуми фIыуэ зэ­ры­пэ­лъэщар, дамыгъэ нэ­хъыщ­хьэр къанэ щымыIэу къы­зэ­рахьар. Адыгэ Iэнэм и бе­рычэтагъыр нэрылъагъу ящIащ а махуэм, джэд лыбжьэрэ пIас­тэрэ, ­кхъуей плъыжьрэ лэкъумрэ, ­бабыщрэ хьэлIамэ цIыртIрэ, кхъуейжьапхъэ, лыгъур шыпс, дэлэн, чыржынрэ кхъуей цIы­нэрэ къытрагъэувэри. 
 Зэпеуэм хэтхэм къызэхуэсахэр къызэрыдахьэхын Iэмал ­гъуэзэджэт къыкIэлъыкIуэ унэ­тIыныгъэр - «Щэнхабзэм и ­лъахэр». Иджыри къэс я акъыл и жанагърэ я бзэм и шэры­уагърэ, я дуней тетыкIэрэ я гупсысэкIэрэ кърагъэцIыхуа­мэ, иджы щэнхабзэмрэ гъуаз­джэм­рэ хуаIэ бгъэдыхьэкIэрат утыку кърахьэр. Абдежми къикIуэтакъым ахэр - хэти уэрэд жиIащ, хэти езым зэхилъхьа усэ къеджащ, хэти къэфащ, а псори хъы­джэбзхэм зэдагъэзэщIа, Къуэжей Темыр­къан игъэува къа­фэмкIэ зэхуащIыжащ. 
 Пщыхьэщхьэ псом фэилъ­хьэгъуэхэр зэблахъуу бжьыфIа хъыджэбзхэм я утыку къихьэ­гъуэ нэхъыщхьэр «Адыгэ пщащэм и пшыхь фащэрт». Гуапэ пщымыхъуу къанэртэкъым абы­хэм ящыгъа бостейхэр лъэпкъ тхыпхъэщIыпхъэхэмкIэ зэрыгъэщIэрэщIар. Я Iэпкълъэпкъым зэкIужу изагъэ бостей дахэхэр ящыгъыу утыку ­къихьащ зэпеуэм хэтхэр, я зекIуэкIэ щIыкIафIэмрэ плъэкIэ Iэдэбымрэ нэрылъагъу пщыхъуу. Зэхьэзэхуэм и кIэухым хъыджэбзхэм щIыналъэм, лъэп­къым, жылэм хъуэхъу ­псалъэкIэ зыхуагъэзащ. Дэтхэнэми и хъуэхъур купщIафIэт, ар я адыгэбзэ бзэрабзэмкIэ къы­щаIуатэкIэ уигъэгушхуэрт, уигъэинырт. 
 Гухэхъуэт зэпеуэм хэтхэм я утыку итыкIэр, абыхэм зы къахэпхынри, увыпIэхэр яхуэбгуэшынри тынштэкъым, ауэ зэпеуэм и хабзэхэм темыкIыу лэжьа къэпщытакIуэхэм увы­пIэхэр мыпхуэдэу ягуэшащ: 
 Зэхьэзэхуэм щытекIуауэ («Гран-при») къалъытащ Къэ­хъун къуажэм щыщ Хьэм­гъуокъу Элинэ; япэ адыгэ пщащэ хъуащ Бахъсэн Дианэ ­(Дыгулыбгъуей); етIуанэ адыгэ пщащэр Тэтэр Iэминэщ (Кэнжэ); ещанэ адыгэ пщащэр ­Мамбэт Маринэщ (Шэджэм къалэ). Гулъытэншэу къэбгъанэ хъун хъыджэбзхэм яхэтакъым. Адыгэ къафэм и гуащэ хъуащ Джаурджий Аидэ (Тэрч къалэ); пщащэ нэфIэгуфIэу къы­щIэкIащ Дыкъынэ Залинэ (Кэнжэ); пщащэ щIыкIафIэу ­къалъытащ Къардэн Миланэ (Шэджэм къалэ); пщафIэ Iэзэу къыхахащ Къущхьэ ФатIимэ (Мэрзэхъу). 
 Зэпеуэм кърикIуахэр къы­зэ­хуэсахэм къахуиIуатэри, узы­щы­гуфIыкIын щIэблэ лъэпкъым къызэрыщIэхъуэр, адыгэ анэ игъэса пщащэ фIэрафIэхэр дызэриIэр нэрылъагъу зэ­рыщыхъуар жиIащ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд. ИкIи Къэбэрдей Адыгэ Хасэмрэ «Адыгэ псалъэ» газетымрэ къабгъэдэкI щIыхь тхылъхэмрэ саугъэтхэмрэ зэ­пеуэм хэта псоми яхуигуэшащ. ДАХ-м и щIыхь тхылъхэмрэ ахъ­шэ саугъэтхэмрэ текIуа пщащэмрэ япэ увыпIищыр зыхуа­гъэфэщахэмрэ яритащ НэщIэ­пыджэ Замирэ, Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм ис лъэпкъхэм я зэгухьэныгъэхэм я советым и тхьэмадэ, Урысейм ис адыгэхэм я лъэпкъ щэнхабзэ автономием и унафэщI ­Уэхъутэ Александр, «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм и унафэщI, КъБР-мрэ КъШР-мрэ я цIыхубэ усакIуэ Ацкъан Руслан сымэ пщащэхэм ехъуэхъури, щIыхь тхылъхэмкIэ яхуэупсащ, ап­хуэдэу хъыджэбзхэм тыгъэ ­хуащIащ Налшык къалэ администрацэм ЩэнхабзэмкIэ и ­къудамэм, «Дея», «Жако» IуэхущIапIэхэм, Кърым тхылъ тедзапIэ унэм, «Адыгэ унэ» тыкуэн-музейм къабгъэ­дэкI саугъэтхэр. 
 Зэпеуэр ягъэдэхащ уэрэд­жыIакIуэхэу Джэрыджэ Аслъэн, Вындыжь Аскэр, ТхьэкIумащIэ Аслъэн сымэ, нэгъуэщI­хэми, утыкур ягъэбжьыфIащ Иуаз Зубер зи унафэщI «Бзабзэ» къэфакIуэ гупым. Зэпеуэр езыгъэкIуэкIахэм фIыщIэ хуа­щIащ пшыхьыр къызэгъэ­пэщынымкIэ Кэнжэ ЩэнхабзэмкIэ и унэм дэIэпыкъуэгъу хуэхъуа хьэрычэтыщIэхэу Мамий Леонид, Ерджынокъуэ ­Албэрд, Алъэсчыр Равидэ, Пщы­нокъуэ Iэубэчыр, ЛIуп Уэлий, Пщынокъуэ Олег, Балэ Мурат сымэ.

Къэбарт Мирэ. Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.

Свежие номера газет Адыгэ псалъэ


12.02.2019
11.02.2019
07.02.2019
05.02.2019