Зыхуэбгъадэ хъун щымыIэ

 Къэбэрдей Адыгэ Хасэм и жэрдэмкIэ мы гъэм илъэс еплIанэ хъуауэ Кэнжэ ЩэнхабзэмкIэ и унэм къыщызэрагъэпэщ  «Адыгэ пщащэ»  республикэпсо зэпеуэм и зи чэзу зэхыхьэр мэрем кIуам екIуэкIащ.

 Сыт щыгъуи хуэдэу, Щэнхабзэм­кIэ унэм цIыху куэд къыщызэхуэсат, зэпеуэну хъыджэбзхэр утыкум хуэпабгъэрт, Iуэхур къыддэ­зыIыгъхэмрэ ныбжьэгъухэмрэ я саугъэтхэр хьэзырт, къэпщытакIуэ гупри и пщэрылъым щыпэрыхьэнум ежьэрт. Абыхэм я пашэ, лэ­жьыгъэр зэрырагъэкIуэкIым кIэ­лъыплъ, Къэбэрдей Адыгэ Хасэм ­ и тхьэмадэ, «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ Хьэ­фIы­цIэ Мухьэмэд и нэIэ щIэту а махуэм лэжьащ усакIуэ, «Нур» журналым и редактор Хьэту Пётр, модельер цIэрыIуэ ХьэцIыкIу ­Мадинэ, Дунейпсо, Къэбэрдей Адыгэ Хасэхэм я тхьэмадэхэм я къуэдзэ Щоджэн Iэминат, «1 ­КъБР» телеканалым и лэжьакIуэ Жэман Мадинэ, актёр, режиссёр Хьэмыкъуэ Олег, «Адыгэ псалъэ» газетым политикэмкIэ, жыла­гъуэмрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и къудамэм и унафэщI, Адыгэ Республикэм щIыхь зиIэ и журна­лист НэщIэпыджэ Замирэ, уэ­рэджыIакIуэ щIалэ Бэч Азэмэт, «Урысей зэкъуэт» политикэ партым и «ЩIалэгъуалэ гвардием» хэт Тэтэр Къантемыр, пщафIэ Iэзэ Мамий Мухьэмэд, «Кабардинка» къэрал академическэ ан­самблым и къэфакIуэ пажэ Би­токъу Науркъан сымэ.
 Пшыхьым и пэщIэдзэм Хьэ­фIы­цIэ Мухьэмэд жиIащ адыгэм къы­де­кIуэкI хъугъуэфIыгъуэхэмрэ лъэпкъ щэнхабзэмрэ хъума хъу­ным­кIэ мы зэпеуэм мыхьэнэшхуэ зэриIэр, адыгэ пщащэм хэ­лъыпхъэ хьэл-щэнымрэ иIэн ­хуей дуней тетыкIэмрэ наIуэ зэрищIыр, ар зылъагъу псоми щапхъэ трах­мэ, дерс къыхахмэ, я мурадыр ­къайхъулIауэ къызэрилъытэнур. Пщащэхэм тегушхуауэ я зэфIэкI псори утыку кърахьэну, къэп­щытакIуэ гупым нэфIней хэмылъу я къалэныр ягъэзэщIэну за­хуигъазэри, Мухьэмэд пшыхьыр къызэIуихащ.
 Зэпеуэр езыгъэкIуэкIа Къанкъул Ислъамрэ Бат-Къуэныкъуей Залинэрэ я фIэхъус гуапэм и ужь­кIэ, хъыджэбзхэр зырызу утыкум кърашащ, дэтхэнэри къызыхэкIа лъэпкъым, къызыдэкIа жылэм дыщагъэгъуазэу. 
 Абыхэм зэпеуэр яублэн ­хуейт «Утыку ихьэ» зыфIащамкIэ, я унагъуэхэм, лъэпкъым, езыхэм ятеухуа хъыбар кIэщI щыжаIэну  IыхьэмкIэ. Экраным къытри­дзэ видео гъэлъэгъуэныгъэхэр я щIэгъэкъуэну, хъыджэбзхэр хэти ­усэбзэкIэ, хэти поэмэ щIыкIэм ­тету гъэхуауэ псэлъащ. Дэтхэнэри адыгэ унагъуэ щапIат, къэзылъхуа­хэм хуащI пщIэр, адэшхуэ-анэш­хуэр зэралъытэр, къыдалъхуахэм зэрахуэгумащIэр, еджэным зэ­рыдихьэхыр, жыджэру жылагъуэ Iуэ­хухэм зэрыхэтыр, нэгъуэщIхэри адыгэбзэ шэрыуэкIэ ягъэIуащ. 
 Пщащэр дахэ къудейкIэ зэ­фIэ­кIыркъым. Ар гъащIэм хуэIущу, щIэныгъэм хуэпабгъэу, лъэпкъ тхыдэм хищIыкIыу, адыгэ Iуэхум ехьэлIа дауэдапщэхэм щыгъуазэу щытын зэрыхуейр къегъэлъагъуэ зэпеуэм хэтхэм я акъыл жа­нагъыр къыщапщытэ Iыхьэм. Ислъамрэ Залинэрэ я хъуржыным илъ упщIэхэм зырызыххэу хэIэ­бэурэ, къалъысым жэуап иратын хуейт хъыджэбзхэм. Гузавэу зи гупсысэр и кIэм нэсу къэзымыIуэ­тэфа яхэтами, хъыджэбзхэр фIыуэ зэреджэри, ямыщIэ зрагъэщIэну зэрыхэтри, зэпеуэм фIыуэ зэрызыхуагъэхьэзырари кърипщIэрт я жэуапхэм. УпщIэ тIурытI къыхахати, жэуап езы­мытыфа къахэкIакъым, хэт и ­жэуапыр нэхъ убгъуат, хэти и гуп­сысэр кIэщIу къиIуатэрт.
 Абыхэм яхуэфащэ баллхэр хуа­гъэува нэужь, пщащэм Iэмал имыIэу хэлъын хуей Iэп­щIэ­лъап­щIагъэр ягъэлъэгъуэным хуэ­кIуащ. Унэгуащэ IэпэIэсэм мастэ-Iуданэр хуэгъэIэкIуэлъакIуэрэ идыр мытIэпIу щытын хуейкъэ?! Бзы­хьэхуэ­хэр, мастэ-Iуданэхэр, лэ­­ныстэхэр, щIыIухэр хуагуэшри, дакъикъэ зыбжанэм къриубыдэу хъыджэбзхэм я къалэн ягъэ­зэ­щIащ. Ар къэпщытакIуэ гупым ди пащхьэ къралъхьэжри, зыры­зых­хэу зэ­пэтплъыхьурэ зэхэдгъэкIащ хэт сыт хуэдэу жыр мастэр хуэ­гъэ­Iэ­кIуэлъакIуэми. 
 ЦIыхубзыр нэхъыщхьэ дыдэу зыхуэIэзэн хуейхэм  ящыщщ IэфIу пщэфIэныр. Мы Iыхьэми  пщащэ цIыкIухэм унэгуащэфIым хуэдэу зыкъыщагъэлъэгъуащ. ЩIак­хъуэ­зэтеупIэ­щIыкI, кхъуей­жьапхъэ, пIастэ, лыцIыкIулыбжьэ, лыгъур гъэжьа, тхьэмщIыгъу­ныбэ, джэд лыбжьэ, нэкулъ, бабыщ гъэварэ цIыртIрэ, лэкъум, кхъуей, уеблэмэ шыуан зэфIэдзам хагъэвыхьа щхьэ щIэлъэныкъуэ утыку кърахьат ­зэпеуэм хэтхэм. Ахэр унэм зэ­рыщапщэфIар видеокIэ къа­гъэ­лъагъуэурэ, шхы­ны­гъуэм халъ­хьэ­хэм, ар зэ­ры­сэбэпым, Iэнэм къы­щыт­ра­гъэувэм, къы­зэ­рытрагъэувэм ­зэп­къ­рыхауэ теп­сэ­лъыхьащ. Къэп­­щытакIуэхэм куэ­дым гу ­лъатэрт: пщащэр щыпща­фIэкIэ и щхьэм IэлъэщI фIэ­лъы­ным, кIэпхын зэрыIулъым, и Iэб­жьанэр кIэщIрэ кIыхьрэ, ларэ мыларэ, IэбэкIэ ищIэрэ-имы­щIэрэ… Ауэ, жыпIэнуракъэ, да­гъуэ зыхуащIын пщащэхэм къахэкIакъым. Ауэ ­нэкулъ, тхьэмщIы­гъуныбэ хуэдэ шхы­ныгъуэхэр ­уп­щэфIыныр зэры­нэхъ гугъур къыхагъэщащ. 
 Щэнхабзэм хухэха Iыхьэри да-хэу екIуэкIащ а пщыхьэщхьэм. Зэпеуэм хэта хъыджэбзхэм адыгэбзэр ящIэ къудейтэкъым, утыку итыкIэм зыхуагъэсам и закъуэтэкъым, атIэ дэтхэнэри зы Iуэху дахэ гуэрым дихьэхыу къы­щIэкIри, нэгузыужьу екIуэкIащ. Хэти уэрэд жиIэрт, хэти зэкIужу утыкум къыщыфэрт, анэдэлъхубзэр игъэбзэрабзэрэ гур къиIэту усэ гъэхуауэ къеджэ яхэтт, теплъэгъуэ щIыкIэу зэхагъэувауэ хъуэхъу зэмылIэужьы­гъуэхэр жаIэрт, пианинэ еуэрт. ­КъищынэмыщIауэ, псоми зы къафи зэдагъэзэщIащ. А псори зыгъэхьэзырар Кэнжэм ЩэнхабзэмкIэ и унэм и лэжьакIуэ Къуэжей Темыркъанщ. 
 Таурыхъым и лъахэм укъыщигъэхутэрти, дунейр зытезыIыгъэ дахагъэр уи пащхьэ щызекIуэрт пщащэхэм я пшыхь фащэхэр ­щагъэлъэгъуа Iыхьэм. Адыгэ пщащэ Iэдэбт, зэкIужт, щIыкIафIэт, нэфIэгуфIэт утыкум щытлъагъуну тфIэигъуэу пшыхьыр щIызэхэтшар. Мис ар наIуэ щыхъуащ мы Iыхьэм. Адыгэ тхыпхъэщIыпхъэхэмкIэ гъэщIэрэщIа бостейхэр зыщыгъ дэтхэнэри зыхуэбгъадэ хъун щымыIэу зэкIужт, я нэгум ­къищ гуфIэм зыр зым емыщхьу гуакIуэ ищIырт, уардэу заIыгърэ псы хуэм ес къазу утыку къыщихьэкIэ апхуэдэ бзылъхугъэ зиIэ лъэпкъ укъызэрыхэкIам уримыгушхуэнкIэ Iэмал иIэтэкъым. Мыбдежым псори зэщхьт, псори дахэт…
 Анэдэлъхубзэм и кууагъри, абы и фIагъри зыхэплъагъуэр Iуэ­рыIуатэращ, адыгэ хъуэхъухэращ. Иужьрейуэ пщащэхэр зэ­рызэ­пеуар хъуэхъукIэти, хэбдзыну зы псалъэрэ уигу дэмыхьэну зы ­пщащэрэ яхэмыту абы пэлъэщащ хъыджэбзхэр. 
 Пшыхьыр нэхъри гуимыхуж ящIащ Хъупэ Марианнэ, Вындыжь Аскэр сы­мэ я уэрэдхэмрэ Мамий Аслъэн и пшыналъэ гуакIуэмрэ.
 АдэкIэ Iуэху къызыпэщылъыр къэпщытакIуэ гупрати, зэдауэ хэмыту, зэгурымыIуэ къахэмыкIыу увыпIэхэр ягуэшащ. Ар Iуэху тынштэкъым, ауэ дэтхэнэми и еплъыкIэ, и гупсысэкIэ хилъхьэу игъэува баллхэр зэхэтлъхьэжри, хъыджэбзипщIми увыпIэхэмрэ цIэ­хэмрэ яхуэдгуэшащ. 
 «Адыгэ пщащэ-2018» республикэпсо зэпеуэм и Гран-при саугъэтыр къихьащ Шэджэм Езанэм щыщ Гъуэт Миланэ, Япэ адыгэ пщащэ хъуащ Псынабэ дэс Шо­къум Iэминэ, ЕтIуанэ адыгэ пщащэр зыхуагъэфэщар Джэрмэн­шык щыщ Молэ Миланэщ, Ещанэ адыгэ пщащэ хъуащ Нартан къикIа Ардавэ Камиллэ. Пщащэ нэ­Iурыту къыщIэкIащ Тау Лаурэ (Щхьэ­лыкъуэ), Пщащэ щIыкIафIэт ДыщэкI Iэминэ (Налшык), Пщащэ зэкIужу къалъытащ ­Беслъэней Фаинэ (Псыхъурей), Пщащэ акъыл жант Гъубжокъуэ Линэ (Нарткъалэ), Къафэм и гуа­щэ хъуащ ФIыцIэ Алинэ (Псыгуэнсу), Iэнэм и гуащэт Хьэмгъуо­къу Камиллэ (Кэнжэ). 
 Зэхьэзэхуэм щытекIуахэм, хэтахэм саугъэт хуащIащ Налшык ­къалэ администрацэм ЩэнхабзэмкIэ и управленэм, Дунейпсо, Къэбэрдей  Адыгэ Хасэхэм, «Адыгэ псалъэ» газетым и редакцэм, «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм, «Урысей зэкъуэт» политикэ партым и «ЩIалэгъуалэ гвардием», «Адыгэ унэ» тыкуэн-музейм, ТРЦ «Дея» ООО-м, «Кенжа» ООО-м, «Чистюля» тыкуэным, бзылъхугъэхэм зэ­рызагъэщIэращIэ хьэп­шыпхэр зыщI Шишман Залинэрэ КIэрэф Альбинэрэ. 

НэщIэпыджэ Замирэ. Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.

Свежие номера газет Адыгэ псалъэ


18.03.2019
14.03.2019
12.03.2019
07.03.2019