Нобэрэ пщэдейрэ

ЩIышылэм и 14, махуэку

  • МахуэгъэпсыжьымкIэ ИлъэсыщIэм и япэ махуэщ
  • Узбекистаным щагъэ­лъапIэ Хэкум и хъу­ма­кIуэм и махуэр
  • 1700 гъэм Пётр Езанэм унафэ ищIащ европэ къэ­ралхэм щыпсэухэм я щыгъынхэм хуэдэхэмкIэ пщы псоми захуэпэн хуейуэ.
  • 1814 гъэм Санкт-Петербург къыщызэIуахащ Императорым и библиотекэр. Абы тхылъ къыIах хъунут апхуэдэ гупыж зыщI дэтхэнэми.
  • 1921 гъэм Налшык къы­щызэIуахащ къэрал биб­лиотекэ.
  • 1929 гъэм Москва областыр къызэрагъэпэщащ.
  • 1980 гъэм ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм и зи мычэзу сессием щытепсэ­лъы­хьащ советыдзэхэр Аф­ганистаным зэрырашам икIи СССР-м ича лъэбакъуэмкIэ зэрымыарэзыр жаIащ. 
  • Адыгэпщ, Урысейм и къэрал лэжьакIуэ, дзэ къу­лыкъущIэ Черкасский Дмитрий (Къанщауэ) къы­зэ­ралъхурэ илъэс 440-рэ ирокъу.
  • Адыгэ тхакIуэ ЩакIуэ Талъостэн къызэралъхурэ илъэси 131-рэ ирокъу.
  • Совет тхакIуэ, Сталиным и цIэкIэ щыIа саугъэтыр зрата Рыбаков Анатолий (и унэцIэ дыдэр Наумовщ) къызэралъхурэ илъэси 109-рэ ирокъу.
  • Экономикэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессор Шэвлокъуэ Валентин и ныбжьыр илъэс 85-рэ ирокъу.
  • КъБР-м щIыхь зиIэ и артист, уэрэджыIакIуэ Уэтэр Анатолий къызэралъхурэ илъэс 80 ирокъу.
  • Совет хоккеист, Олимп Джэгухэм тIэунейрэ (1972, 1976 гъэхэм) щытекIуа, дунейми Европэми мызэ-мытIэу я чемпиону щыта Харламов Валерий къызэралъхурэ илъэс 73-рэ ирокъу.
  • Педагогикэ щIэныгъэ­хэм я доктор, профессор Емуз Нинэ къыщалъхуа махуэщ.
  • УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ Самохинэ Аннэ къы­зэралъхурэ илъэс 58-рэ ирокъу.

Дунейм и щытыкIэнур

«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщы­тынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэшх къыщешхынущ. Хуа­бэр махуэм градуси 3 - 4, жэщым градуси 2 щыхъунущ.

ЩIышылэм и 15, мэрем

  • Урысей Федерацэм След­ствиемкIэ и комитетыр къыщызэрагъэпэща ма­хуэщ (2011 гъэм)
  • Википедием - ИнтернеткIэ къагъэсэбэп щIэнгъуа­зэм - лэжьэн щыщIидза махуэщ (2001 гъэм)
  • Хорватиер къэрал щхьэхуэу къыщалъыта махуэщ (1992 гъэм). Европэ зэгухьэныгъэм щыщ къэрал 12-м ар щхьэхуиту къалъытауэ щытащ.
  • 1759 гъэм Британие империем и тхыдэ-археологие музейр (Лондон дэтщ) цIыхухэр щIыхьэу зыщаплъыхьыну хуиту къы­зэIуахащ.
  • 1897 гъэм Урысейм дыщэ ахъшэ щызекIуэу щIидзащ. Сомыр дуней псом щынэхъ лъэщ дыдэ валютэ хъуат.
  • 1943 гъэм Петагоныр -  США-м зыхъумэжыныгъэмкIэ и министерствэм и унэр - ухуэн яухащ.
  • 1955 гъэм Китайм и Iэтащхьэхэм унафэ къащтащ езыхэм я ядернэ Iэщэ ящIыным теухуауэ. 
  • 2006 гъэм Чилим щыяпэу а къэралым и президенту цIыхубз хахауэ ­щытащ. Ар Бачелет Ми­шельщ. 2014 гъэм и гъатхэпэм и 11-м ар етIуанэу а къулыкъум хахащ икIи 2018 гъэм гъатхэпэм и 11 пщIондэ лэжьащ.
  • Франджы драматург-комедиограф, актёр Мольер Жан къызэралъхурэ илъэс 399-рэ ирокъу.
  • Урысей дипломат, драматург, усакIуэ Грибоедов Александр къызэралъхурэ илъэс 226-рэ ирокъу.
  • Урыс математик, тхакIуэ Ковалевская Софье къы­зэралъхурэ илъэси 171-рэ ирокъу.
  • Адыгей усакIуэ, композитор, IуэрыIуатэдж Къубэ Шэбан къызэралъхурэ илъэ­си 131-рэ ирокъу.
  • Урыс усакIуэ, тхакIуэ, зэ­дзэкIакIуэ, критик Мандельштам Осип къызэ­ралъхурэ илъэси 130-рэ ирокъу.
  • Къэрал, политикэ лэ­жьакIуэ, КъБАССР-м и Министрхэм я Советым и УнафэщIу 1957 - 1969 гъэхэм щыта Ахъуэхъу Аслъэнбий къызэралъхурэ илъэси 109-рэ ирокъу. 
  • ПсыщIагъырыкIуэ кхъу­хьым и унафэщIу щыта, Совет Союзым и ЛIыхъужь Маринескэ Александр къы­зэралъхурэ илъэси 108-рэ ирокъу.
  • Актёр, СССР-м и цIыхубэ артист Лебедев Евгений къызэралъхурэ илъэси 104-рэ ирокъу.
  • Мысырым и президенту щыта, Совет Союзым и ЛIыхъужь Насер Гамаль Абдель къызэралъхурэ илъэси 103-рэ ирокъу.
  • Актёр, режиссёр, ­СССР-м и цIыхубэ артист, Хэку зауэшхуэм хахуэу хэта Весник Евгений къызэ­ралъ­хурэ илъэс 98-рэ ­ирокъу.
  • Совет тхакIуэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIы­хъужь Носов Евгений къы­зэралъхурэ илъэс ­96-рэ ирокъу.
  • США-м цIыху зэхэгъэж щащIу мыдэным и бэнакIуэ лъэщу, зи фэр фIыцIэхэм я къыщхьэщыжакIуэу щыта, Нобель и саугъэтым и ­лауреат Кинг Мартин Лютер къызэралъхурэ илъэс 92-рэ ирокъу.
  • Дагъыстэным щыщ композитор, дирижёр, СССР-м и цIыхубэ артист Кажлаев Мурад и ныбжьыр илъэс 90 ирокъу.
  • Пшынауэ Iэзэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым щIыхь зиIэ и артисткэ Бырмамыт Гуащэкъарэ къызэралъ­хурэ илъэс 89-рэ ирокъу.
  • КъШР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, тхакIуэ, IуэрыIуатэдж, жы­лагъуэ лэжьакIуэ Шэрджэс Алий и ныбжьыр илъэс 85-рэ ирокъу.
  • Композитор, УФ-м и цIыхубэ артист Дунаевский Максим и ныбжьыр илъэс 76-рэ ирокъу. 
  • Урысей журналисткэ, теленэтынхэр езыгъэкIуэкI, Урысей телевиденэм и ­академием хэт, «ТЭФИ» саугъэтыр щэнейрэ зы­хуагъэфэща Сорокинэ Светланэ и ныбжьыр илъэс 64-рэ ирокъу.

Дунейм и щытыкIэнур

«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уфауэ щыщытынущ, пIалъэ-пIалъэкIэрэ уэс къыщесынущ. Махуэм хуабэр градус 1- 2, жэщым щIыIэр 1 градус щыхъунущ.

Зыгъэхьэзырар ЖьэкIэмыхъу Маринэщ.

Читать далее

Свежие номера газет Адыгэ псалъэ


20.01.2021
18.01.2021
15.01.2021
13.01.2021