ЗэгурыIуэныгъэм къыхуезыджэ лэжьыгъэ

Лъэпкъ зэхущытыкIэхэр джынымрэ абы епха Iуэхухэр егъэфIэкIуэнымрэ Куэцэ ­Елбэрд пасэу дихьэхащ, бзэхэр щаджу Пятигорск дэт къэрал университетым (ПГЛУ) 2009 - 2014 гъэхэм щыщIэса зэманым. Иджыпсту ар КъБР-м Граждан жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и министерствэм и къудамэм и IэщIагъэлI-эксперт нэхъыщхьэщ. 2015 гъэм къыщыщIэдзауэ лъэпкъ Iуэхухэмрэ дин IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ хуэунэтIа лэжьыгъэхэр щIалэм ирегъэкIуэкI.
Елбэрд ящыщщ зи къэу­хьымрэ щIэныгъэмрэ зэпы­мыууэ хэзыгъахъуэ цIыхухэм. 2010 гъэм ар Лондон дэт St.Giles колледжым бзэхэр джыным теухуауэ стажировкэ щыIащ. ПГЛУ-м Къэрал, муниципальнэ Iуэхухэр зехьэ­нымкIэ и къудамэм щыщеджэ зэманым ар мазэкIэ щыIащ Америкэм и Небраскэ штатым дэт Hastings колледжым. Лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэм къыхэкIахэр зэрызэдэгъуэгурыкIуэр джыным Куэцэм адэкIи пищэн мурад иIэти, а IуэхухэмкIэ нэхъыфI дыдэу Кавказ Ищхъэрэм къыщалъытэ егъэджакIуэ Астваца­туровэ Майе зыпищIэри, и диплом лэжьыгъэр, Псыхуабэ къалэм лъэпкъ зэхущыты­кIэхэр зэпIэзэрыт щыщIыным­рэ лъэпкъ Iуэхухэм зыщегъэужьынымрэ теухуар, абы и деж щитхащ. 
А псом къадэкIуэу, щIалэр гъуазджэми, тхыдэми, щэн­хаб­зэми дихьэхырти, 2011 гъэм заочнэу ар щIэтIысхьэжащ Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ университетым дизайнымкIэ и факультетым.
IэщIагъэ зригъэгъуэта нэ­ужь, Елбэрд и зэфIэкIхэм КъБР-м Граждан жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэ­ным­рэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и мини­стерствэм мазэ зыбжанэ къы­щыкIэлъыплъри, къулыкъу къыхуагъэфэщащ. 2018 гъэм КъБР-м Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ и институтым епхауэ аспирантурэр къиухащ, иджыпсту и диссертацэ лэ­жьыгъэм йолэжь. Ар теу­хуащ XX лIэщIыгъуэм и етIуанэ Iыхьэмрэ XXI и пэщIэ­дзэмрэ Тыркум хэхэс щыхъуа адыгэ­хэм я щэнхабзэр къызэре­кIуэкIам. 
2017 гъэм къыщыщIэдзауэ илъэсищкIэ Куэцэр КъБР-м и ЩIалэгъуалэ правительствэм граждан жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ лъэпкъ IуэхухэмкIэ и министру щытащ. Апхуэдэуи къэрал IуэхущIапIэхэм я лэжьакIуэхэм я профсоюзым и щIалэгъуалэ советым ар хэтщ, лъэпкъ Iуэхухэмрэ дин зэхущыты­кIэхэмкIэ республикэ комис­сэм и секретарщ, Кавказ Ищхъэрэм къыщызэрагъэпэщ зэхыхьэ куэдым - ахэри лъэпкъ, дин, политологие Iуэху­хэм епхауэ - щIэх-щIэхыу­рэ ирагъэблагъэ.
Елбэрд зэрыжиIэмкIэ, мы гъэм яIа мурадхэмрэ зы­хуагъэувыжа къалэнхэмрэ псори зрагъэхъулIэным коронавирусым и зэран екIами, министерствэм лэжьыгъэ щхьэпэ куэди хузэфIэкIащ. Куэцэр мы гъэм «Зэныбжьэгъугъэм и гъуазэхэр - ТекIуэныгъэм и махуэр псоми ди зэхуэдэщ» урысейпсо Iуэхум (ди республикэм мы гъэм ещанэу щрагъэкIуэкIащ) и щIыналъэ координатору щытащ. Апхуэдэуи шыщхьэуIу мазэм абы къызэригъэпэщащ лъэпкъ лагерыр. Министерствэм и проект нэхъ цIэрыIуэ дыдэхэм ящыщу мы гъэм 11-нэу ирагъэкIуэкIащ «Зэныбжьэгъугъэ» Iуэхур. И мыхьэнэкIэ нэхъ къыкIэ­ры­мыхуу зи цIэ къиIуапхъэ лэжьыгъэхэм ящыщщ «Къэ­бэ­рдей-Балъкъэрыр псоми ди унэщ» зэхыхьэр. Ар траухуат республикэм, къапщтэмэ, Кавказым къыщекIуэкI политикэм епха Iуэхугъуэ нэхъыщхьэхэм, щIыналъэм щыщыIэ гугъуехьхэмрэ абы­хэм я хэкIыпIэхэр къызэралъыхъуэмрэ цIыхубэм ягурыгъэIуэным. 
- Ди гуапэ зэрыхъунщи, нобэ ди республикэм лъэпкъ зэхущытыкIэхэр щызэпIэзэрытщ. Ар къагъэлъагъуэ илъэс зыбжанэ хъуауэ зэкIэлъыпыту екIуэкI социологие къэхутэныгъэхэм. Къэбгъэлъагъуэмэ, зэупщIахэм я процент 90-м апхуэдэ еплъыкIэ яIэщ икIи я гъунэгъу лъэпкъхэм тэмэму зэрахущытыр жаIащ, - къыхегъэщ Куэцэм. - Абы щыгъуэми мы Iуэхур зи пщэ дэлъ ди IуэхущIапIэм хуэдэхэр федераль­нэ мыхьэнэ иIэным и мыза­къуэу, щIыналъэхэми щылэ­жьэн зэрыхуейм шэч хэлъкъым. Куэдрэ урохьэлIэ гугъуехь зыIууахэр лъэпкъ Iуэхум хуагъэкIуэжу. Динымрэ лъэпкъ зэхущытыкIэхэмрэ я мыхьэнэр дэтхэнэ цIыхуми и дежкIи щхьэхуэщ, а тIум я ­гъунапкъэр зэхегъэщIы­кIы­ным мыхьэнэшхуэ иIэщ. Нобэ Нагорнэ Карабахым къыщекIуэкIыр абы и щапхъэщ. Шэч хэмылъу, апхуэдэ гуэр - зэгъусэу псэу лъэпкъитI илъэс пщIы бжыгъэкIэ зэбий щIэ­хъун щхьэусыгъуэ - къэхъуну дыхуейкъым. Лъэпкъ зэхущытыкIэхэм уелэжьын щхьэ­кIэ Iэмал имыIэу тхыдэм фIы­уэ хэпщIыкIын, ар къыбгу­рыIуэн хуейщ. Сыту жыпIэмэ, щытыкIэр зэхагъэзэрыхьын щхьэкIэ и нэхъыбапIэм къагъэсэбэпыр а Iэмалращ - блэкIар мызахуэу къыщIрагъэдзыныр. 2015 гъэм Лъэпкъ IуэхухэмкIэ федеральнэ агентствэ къызэрагъэпэщауэ щытащ. Совет зэманым щыгъуэ апхуэдэ IуэхущIапIэ щыIа пэтми, иужькIэ зэман кIыхькIэ ар лэжьатэкъым. Сыщеджэ зэманым сегупсысырт дауэ апхуэдиз лъэпкъ зэмылIэу­жьыгъуэ куэд зэрыс къэралышхуэм а Iуэхум елэжь апхуэдэ IуэхущIапIэ зэрыщы­мыIэнур, жысIэу. Нобэ зи ­гугъу сщIы лэжьыгъэр зэтеубла хъуащи, абы и лъэны­къуэкIэ Iуэхур зэредгъэ­фIэкIуэну Iэмал псори къыдогъэсэбэпыф. Къапщтэмэ, нэ­рылъагъущ къэралым исхэр нэхъыфIу зэхущыт зэрыхъуар. Кавказым щыпсэухэр къапщтэмэ, илъэси 10 ипэкIэ абы­хэм ятеухуауэ яIа еплъыкIэхэм нобэ куэдкIэ зихъуэжащ. Ар и фIыщIэщ щIыналъэ унафэщI­хэри мы Iуэхум жыджэру зэрелэжьым. 
Елбэрд жыджэру и зэфIэкI хелъхьэ республикэм къы­щызэрагъэпэщ зэхыхьэ зэ­мылIэужьыгъуэ куэдым. Абы­хэм ящыщщ «Лъэпкъхэм я беягъэр», «Дин зэхуэмыдэхэр щызэкъуэт», «Лъэпкъхэм я зэныбжьэгъугъэм и дамыгъэ», «Полк уахътыншэ», «Лъэпкъ Iуэрытх», «Динымрэ зызэхэщIыкIынымрэ» Iуэху­гъуэхэр.
КъищынэмыщIауэ, Куэцэм мы гъэм иригъэкIуэкIащ Террорым пэщIэтыным и махуэмрэ Налшык къыщытеуам хэкIуэда хабзэхъумэ лэжьа­кIуэхэм я фэеплъ махуэмрэ ятеухуа онлайн-флешмобхэр. Мыпхуэдэу лэжьыгъэм хуэ­паб­гъэ щIалэгъуалэхэр республикэм зэриIэр ди гуа­пэщ, щIэх-щIэхыурэ я ехъу­лIэныгъэхэр зэхэтхынуи дыщогугъ.

БАГЪЭТЫР Луизэ.

Свежие номера газет Адыгэ псалъэ


20.01.2021
18.01.2021
15.01.2021
13.01.2021