Нобэрэ пщэдейрэ

Мэлыжьыхьым и 6, гъубж

  • Зыужьыныгъэмрэ мамырыгъэмрэ яхуэлажьэ спортым и дунейпсо махуэщ. ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм 2013 гъэм шыщхьэуIум и 23-м унафэ къищтащ илъэс къэс а махуэр мэлыжьыхьым и 6-м къэралхэм зэдагъэлъэ­пIэ­ным теухуауэ.
  • СтIолыщхьэ теннисым и дунейпсо махуэщ
  • УФ-м и МВД-м и следственнэ органхэм я лэжьакIуэхэм я махуэщ
  • 248 гъэм римдэсхэм Iэ­тауэ ягъэлъэпIауэ щытащ я къалэр илъэс мин зэрырикъур. Тхыдэджхэм къагу­рыIуэркъым а махуэм икIи а илъэсым ар щIагъэлъэпIар, сыту жыпIэмэ, Урымым и тхыдэм и пэжыпIэр нэсу зыщIэу къалъытэ Варрон Марк зэрыжиIамкIэ, Рим къалэм и лъабжьэр Ромул щигъэтIылъар 753 гъэм и мэлыжьыхьым и 21-рщ.
  • 1896 гъэм Афинхэм (Алыдж) къыщызэIуахауэ щытащ япэ Гъэмахуэ Олимп Джэгухэр. Зэпеуэхэр ще­кIуэкIащ «Панатинаикос» алыдж стадионым. Япэ джэ­гухэм хэтащ къэрал ­14-м щыщ спортсмен 241-рэ, лIэужьыгъуибгъукIэ зэпеуащ. ЦIыхубзхэр зэхьэзэхуэхэм хагъэхьатэкъым. ­Япэ Олимп чемпион хъуауэ щытар США-м щыщ, атлетикэ псынщIэм щиIа зэ­фIэкIхэмкIэ цIэрыIуэ Коннолли Джеймс Бренданщ.
  • 1899 гъэм Москва и уэ­рамхэм къыдыхьащ электрокъарукIэ лажьэ япэ трам­вайр.
  • 1930 гъэм СССР-м и ­ЦИК-м и унафэкIэ къащтащ Ленин, Вагъуэ Плъыжь орденхэр. Хэку зауэшхуэм и зэманым цIыху нэхъыбэ ды­дэм хуагъэфэща къэрал дамыгъэхэм ящыщщ Ва­гъуэ Плъыжь орденыр.
  • Урысей жылагъуэ лэжьа­кIуэ, тхакIуэ-публицист Герцен Алек­сандр къызэралъхурэ илъэс 209-рэ ирокъу.
  • Урыс дохутыр цIэрыIуэ, хирург Iэзэ дыдэу къалъытэу щыта, профессор Склифосовский Николай къы­зэралъхурэ илъэси 185-рэ ­ирокъу.
  • Совет актёр, режиссёр, СССР-м и цIыхубэ артист Меркурьев Василий къызэралъхурэ илъэси 117-рэ ­ирокъу.
  • Тхыдэ щIэныгъэхэм я ­доктор, профессор, Акмеологие щIэныгъэхэм я академиеу Санкт-Петербург щы­Iэм и действительнэ член Бэчыжь Мухътар и ныбжьыр илъэс 92-рэ ирокъу.
  • Совет актёр, кинорежиссёр, РСФСР-м и цIыхубэ артист Любшин Станислав и ныбжьыр илъэс 88-рэ ­ирокъу.
  • Дирижёр, композитор, УФ-ми Къалмыкъ Республикэми я цIыхубэ артист, ­КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат Темыркъан Борис къызэралъхурэ илъэс 84-рэ ирокъу.
  • БзэщIэныгъэлI, филологие щIэныгъэхэм я доктор, Адыгэ къэрал университетым и профессор Бырсыр Батырбий и ныбжьыр илъэс 82-рэ ирокъу.
  • КъШР-м и цIыхубэ усакIуэ АбытIэ Хъызыр къызэралъ­хурэ илъэс 80 ирокъу.
  • Психологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор Къэбардэ Мухьэмэд и ныбжьыр илъэс 73-рэ ирокъу.
  • Физико-математикэ щIэ­ныгъэхэм я доктор, ­КъБКъУ-м и профессор Хъуэ­кIуэн Мурат и ныбжьыр илъэс 63-рэ ирокъу.
  • Адыгей тхакIуэ Гъыш Рахьмэт къыщалъхуа махуэщ.

Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 8 - 11, жэщым градуси 6 - 7 щыхъунущ.

Мэлыжьыхьым и 7, бэрэжьей

  • Узыншагъэм и дунейпсо махуэщ. Узыншагъэр хъу­мэнымкIэ дунейпсо зэгухьэныгъэр къыщызэрагъэпэща махуэм (1948 гъэм) хуэзэу ягъэлъапIэ.
  • Рунетыр - урысыбзэкIэ лажьэ интернетыр (Ru дамыгъэр зиIэр) - къыщы­зэрагъэпэща махуэщ. 1994 гъэм мэлыжьыхьым и 7-м лэжьэн щIидзащ абы икIи дунейпсо «хъым» хэтыну ­хуитыныгъэ зиIэхэм хагъэ­хьащ. 
  • Руандэм щыщ тутси лъэпкъым кIэлъызэрахьа ге­­ноцидым хэкIуэдахэр ягу къыщагъэкIыж дунейпсо махуэщ. ЛъэпкъгъэкIуэд ­политикэм и бийуэ ООН-м 2003 гъэм къищта унафэм ипкъ иткIэ ягъэуващ ар. ­КъуэкIыпIэ Африкэм щыIэ а къэралым и унафэщIхэр 1994 гъэм дзэм тридзри, пIалъэкIэ лэжьэну правительствэ къызэрагъэпэщауэ щытащ. Ямылэжьа щIэп­хъаджагъэхэмкIэ ягъэ­къуаншэурэ, цIыху мин ­щитхум къыщыщIэдзауэ зы мелуаным нэс ягъэкIуэдауэ къалъытэ абы щыгъуэ. 
  • 1795 гъэм Франджым къыщащтащ Пщалъэхэм я мардэм теухуа хабзэр.
  • 1827 гъэм инджылыз фармацевт Уокер Джон ищIащ япэ сенычыр икIи ар и ныбжьэгъу уэчыл Никсон ирищауэ щытащ.
  • 1934 гъэм Урысейм къы­щызэрагъэпэщащ бдзэ­жьейхэр хъумэным зи лэ­жьыгъэр хуэгъэпса Iуэху­щIа­пIэхэр. 
  • Америкэм щыщ къэрал къу­лыкъущIэ, ЦРУ-м и япэ унафэщIу щыта Даллес Аллен къызэралъхурэ илъэси 127-рэ ирокъу.
  • ТхакIуэ, журналист, ­КъБР-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэу щыта, УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, ­АР-ми КъШР-ми щIыхь зиIэ я журналист Мэзыхьэ Борис къызэралъхурэ илъэс 81-рэ ирокъу.
  • Урысей продюсер, кинокритик, «Кинотавр» фестивалым и къызэгъэпэщакIуэ Рудинштейн Марк и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирокъу.
  • Къэрал къулыкъущIэ, политик, УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым ФедерацэмкIэ и Советым и УнафэщI, «Хэкум и пащхьэ щиIэ фIы­щIэхэм папщIэ» орденым и нагъыщэ псори зрата Матвиенкэ Валентинэ и ныбжьыр илъэс 72-рэ ирокъу. 
  • Къэрэшей-Шэрджэсым и цIыхубэ усакIуэ, КъШР-м щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ, Къандурым и цIэр зезыхьэ саугъэтыр зыхуагъэфэща Бемырзэ Мухьэдин къызэралъхурэ илъэс 73-рэ ­ирокъу.
  • Биологие щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъМУ-м и профессор Къуэжьокъуэ Мухьэмэд и ныбжьыр илъэс 63-рэ ирокъу.

Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градус  18 - 22-рэ, жэщым градуси 9 - 11 щыхъунущ.

Зыгъэхьэзырар Жьэкlэмыхъу Маринэщ.

Читать далее

Свежие номера газет Адыгэ псалъэ


19.04.2021
16.04.2021
14.04.2021
12.04.2021